Een nalatenschap afwikkelen is al ingewikkeld genoeg. Als de betrokkenen elkaar daarbij ook nog wantrouwen, kan de afwikkeling volledig vastlopen. In zo'n situatie kan een onafhankelijke vereffenaar uitkomst bieden. Een recente zaak uit onze praktijk laat zien hoe dat gaat. Namen en herkenbare details hebben wij weggelaten.
De situatie
Een man overleed zonder testament. Hij was niet getrouwd en had geen geregistreerd partnerschap. Met zijn partner had hij kinderen, maar die had hij niet erkend. Juridisch had hij daardoor geen kinderen. Zijn ouders werden zijn erfgenamen. Zij aanvaardden de nalatenschap beneficiair, zodat die volgens de wettelijke regels moest worden vereffend.
De kinderen worden alsnog erfgenaam
Namens de kinderen werd het ouderschap van de overledene vervolgens door de rechter vastgesteld. Daardoor werden de kinderen alsnog zijn erfgenamen, in plaats van zijn ouders. Omdat de kinderen minderjarig waren, werden zij vertegenwoordigd door hun moeder, de partner van de overledene. Een wettelijk vertegenwoordiger kan voor een minderjarige niet zuiver aanvaarden; ook nu moest de nalatenschap dus volgens de wet worden vereffend.
Waar het wrong
Op geen enkel moment hadden de ouders en de partner elkaars medewerking nodig: eerst waren de ouders erfgenaam, daarna de kinderen. Toch liep het vast, om twee redenen. De eerste was de overgang. Wat tijdens de eerste fase was gedaan, moest worden overgedragen en verantwoord aan de nieuwe erfgenamen. De tweede was een doorlopende discussie tussen de moeder van de kinderen en de ouders van de overledene, die met elkaar in onmin stonden. Het was helder dat een onafhankelijke vereffenaar nodig was om de nalatenschap netjes af te wikkelen.
De oplossing
Op verzoek van de ouders benoemde de rechtbank een van onze vereffenaars. Vanaf dat moment lag de afwikkeling bij een onafhankelijke partij. De vereffenaar bracht de bezittingen en schulden in kaart, riep de schuldeisers op, betaalde de schulden in de wettelijke volgorde en legde over alles rekening en verantwoording af.
De vereffenaar koos daarbij geen partij. Hij hield de betrokkenen op de hoogte, maar nam de beslissingen die bij zijn wettelijke taak horen zelf, onder toezicht van de kantonrechter. Daardoor hoefden de familieleden niet meer rechtstreeks met elkaar over de afwikkeling te communiceren.
Wat leert deze zaak?
- Zonder erkenning heeft een kind juridisch geen band met zijn vader, en erft het niet van hem. Dat kan veranderen als het ouderschap alsnog door de rechter wordt vastgesteld. De kring van erfgenamen kan dan halverwege de afwikkeling veranderen.
- Zijn er minderjarige erfgenamen, dan wordt de nalatenschap in de regel beneficiair aanvaard en moet zij volgens de wet worden vereffend.
- Staan opeenvolgende erfgenamen of hun vertegenwoordigers tegenover elkaar, dan kan een onafhankelijke vereffenaar de afwikkeling en de overdracht in goede banen leiden. De rechtbank toetst wel steeds of daarvoor een wettelijke grond is.
Loopt de afwikkeling van een nalatenschap in uw familie vast? Bespreek uw situatie met ons. Wij bekijken samen of een vereffenaar een passende route is.