Veelgestelde vragen

Een vereffenaar wikkelt een nalatenschap af volgens de wet. Hij brengt bezittingen en schulden in kaart, roept schuldeisers op, verkoopt bezittingen voor zover dat nodig is, betaalt de schulden in de wettelijke volgorde en draagt wat overblijft over aan de erfgenamen. Is er te weinig geld, dan bepaalt de wettelijke rangorde welke schuldeisers worden betaald. Een vereffenaar wordt benoemd door de rechtbank, legt verantwoording af en staat onder toezicht van de kantonrechter.

Een vereffenaar kan uitkomst bieden als de schulden mogelijk hoger zijn dan de bezittingen, als de erfgenamen beneficiair hebben aanvaard en de vereffening niet zelf willen of kunnen doen, als een erfgenaam minderjarig is of onder bewind staat, als erfgenamen onbekend of onvindbaar zijn, of als de erfgenamen het onderling niet eens worden. De rechtbank beoordeelt of benoeming in uw situatie mogelijk is. Met de keuzehulp op deze website krijgt u binnen een minuut een eerste indicatie.

Een executeur wordt in het testament aangewezen en beheert de nalatenschap namens de erfgenamen. Een vereffenaar wordt door de rechtbank benoemd en wikkelt de nalatenschap af volgens strikte wettelijke regels, met oog voor zowel schuldeisers als erfgenamen. Bij een nalatenschap met mogelijk meer schulden dan bezittingen kan een vereffenaar passend zijn; welke route het beste past, hangt af van de situatie.

Een erfgenaam, en daarnaast andere belanghebbenden zoals een schuldeiser, een bewindvoerder of een executeur. Ook het Openbaar Ministerie kan een verzoek doen. Het verzoek gaat naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene. De rechtbank beoordeelt of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Dat hangt af van de omvang van de nalatenschap. Een eenvoudige afwikkeling kan in enkele maanden klaar zijn. Moet er een woning worden verkocht, zijn er veel of onbekende schuldeisers of loopt er een procedure, dan kan het een jaar of langer duren. Dit zijn indicaties; in een gesprek krijgt u een inschatting voor uw situatie.

Een boedelbeschrijving is een overzicht van alle bezittingen en schulden van de overledene. Bij een vereffening wordt die opgesteld en ter inzage gelegd, zodat schuldeisers en erfgenamen kunnen zien hoe de nalatenschap ervoor staat.

Dat hangt af van uw keuze. Bij zuivere aanvaarding bent u in beginsel ook met uw eigen vermogen aansprakelijk. Beneficiaire aanvaarding beschermt u in beginsel tegen betaling van nalatenschapsschulden uit uw eigen vermogen; die bescherming kan afhangen van de manier waarop de nalatenschap wordt afgewikkeld en van uw eigen handelen. Wie verwerpt, wordt geen erfgenaam en is niet aansprakelijk.

U aanvaardt de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving. Dat beschermt u in beginsel tegen betaling van schulden van de nalatenschap uit uw eigen vermogen. U legt daarvoor een verklaring af bij de rechtbank. Daarna moet de nalatenschap volgens de wettelijke regels worden vereffend: door de erfgenamen zelf of door een benoemde vereffenaar.

Wie verwerpt, wordt geen erfgenaam. U erft dan niets, maar bent ook niet aansprakelijk voor de schulden. Verwerpen doet u met een verklaring bij de rechtbank. Heeft u zich door bepaalde gedragingen al als erfgenaam gedragen, bijvoorbeeld door goederen van de nalatenschap te verkopen of weg te geven, dan kan verwerpen niet meer. Gewone beheerhandelingen vallen daar in de regel niet onder.

Ja. Wat niet kan wachten, zoals de uitvaart, kunt u regelen, en gewone beheerhandelingen zoals de woning afsluiten of de post bijhouden zijn meestal geen probleem. Wilt u goederen verkopen, weggeven of geld van de rekening van de overledene gebruiken, vraag dan eerst advies.

Overleg dat eerst. Het meenemen van spullen met meer dan persoonlijke waarde kan gevolgen hebben voor uw keuze over de nalatenschap. Voor voorwerpen met emotionele waarde is in overleg vaak een oplossing te vinden.

De kosten van de vereffening worden in beginsel uit de nalatenschap betaald. Is daar onvoldoende geld voor, dan kan de vraag ontstaan wie de kosten draagt; de rechtbank kan dan verlangen dat de verzoeker (een deel van) de kosten draagt. Wij bespreken vooraf welke kosten u kunt verwachten en welke voor uw rekening kunnen komen.

Wij bespreken vooraf wat u van het eerste gesprek kunt verwachten en of daar kosten aan verbonden zijn. Daarna hoort u welke kosten u verder kunt verwachten en welke onzekerheden er nog zijn.